Kamienny Wiadukt kolejowy w Pilchowicach

W związku z zatwierdzeniem przez Sejm Śląski w 1900 r. ustawy powodziowej o budowie systemu jezior zaporowych, elektrowni wodnych i suchych zbiorników przeciwpowodziowych na Śląsku, a zwłaszcza na Bobrze, Kwisie i ich dopływach, zapadła decyzja o budowie linii kolejowej z Jeleniej Góry do Lwówka Śląskiego. Powstanie tego połączenia związane było bezpośrednio z transportem cementu, stali i urządzeń na plac budowy największej zapory i elektrowni na Bobrze koło Pilchowic. Prace przy budowie linii kolejowej rozpoczęto w 1902 r. jednocześnie z Jeleniej Góry i Lwówka. Najważniejszy z nich, ze względu na dostawy dla przyszłej inwestycji, był odcinek 11 km od strony Jeleniej Góry. Ze Lwówka Śląskiego prowadzono roboty wzdłuż Bobru do Wlenia. Całą trasę podzielono na 3 odcinki, z których środkowy ukończono jako ostatni. Pierwszy odcinek, po ukończeniu budowy stalowego mostu nad przyszłym jeziorem i przygotowaniem terenu pod stację, oddano do użytku w 1906 r. Dwa lata później przystąpiono do wznoszenia zapory. Budowę odcinka ze Lwówka do Wlenia ukończono w 1908 r. Środkowy siedmiokilometrowy odcinek wymagał trudnych prac górniczych związanych z wykuciem 3 tuneli oraz budowy mostu na Bobrze w Nielestnie i wiaduktu w Pilchowicach. Ten niewielki, w porównaniu z innymi na Dolnym Śląsku, wiadukt ma tylko 50 m długości i został zbudowany z kamienia. Tworzą go 4 przęsła na 3 filarach z przyczółkami  wnikającymi w wysokie

nasypy. Przerzucono go nad drogą z Wlenia do Jeleniej Góry, w wąskiej ale stromej dolince potoku Strzyżówka. Wiadukt w Pilchowicach licowany granitem ma 12,5 m wysokości. Na filarach spoczywają pełne wysklepione łuki. Zbudowane zostały w sposób tradycyjny, tak jak budowano rzymskie akwedukty czy mosty. Kamienne klińce tworzące luki wiaduktu, układane na specjalnie przygotowanym wcześniej rusztowaniu, dzięki siłom rozpierającym, tworzą konstrukcję o dużej wytrzymałości. Torowisko na wiadukcie zabezpieczają tylko metalowe barierki. Wiadukt oprócz swojej funkcji użytkowej posiada również walory estetyczne, wpisując się w otaczający krajobraz. Tuż za wiaduktem w obu kierunkach linia kolejowa pokonuje tunele. Trzeci i najdłuższy z nich znajduje się przed stacją kolejową we Wleniu. Budowa mostu, wiaduktu i 3 tuneli na środkowym odcinku Jelenia Góra – Lwówek Śląski spowodowała, że koszt 1 km trasy był tu 2,5 raza wyższy niż pozostałych. Uroczyste otwarcie tej malowniczej linii kolejowej „Doliny Bobru” nastąpiło 28 sierpnia 1909 r. Dzisiaj przejazd tej trasy nowoczesnym szynobusem należy do znaczących atrakcji turystycznych.

Opracował: Antoni Witczak

Galeria

Na mapie